Koszty prowadzenia własnej działalności gospodarczej sprawiają, że początkujący przedsiębiorcy zwlekają często z decyzją o założeniu biznesu. Alternatywą dla osób osiągających niewielkie przychody lub chcących jedynie dorobić do domowego budżetu jest działalność nierejestrowana. W ten sposób można legalnie zarabiać, ograniczając formalności. Sprawdź, jak rozpocząć działalność nierejestrowaną i poznaj najważniejsze zasady z nią związane.
Działalność nierejestrowana to forma prowadzenia legalnej działalności zarobkowej, która nie wymaga zakładania firmy przez osobę fizyczną. Jest dopuszczalna w przypadku niewielkich miesięcznych przychodów, jeśli nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
Najważniejsze cechy prowadzenia działalności nierejestrowanej to:
Czy można świadczyć usługi bez działalności gospodarczej? Tak, np. jako zleceniobiorca. Założenie działalności nierejestrowanej jest możliwe w przypadku różnych branż i rodzajów działalności. Dzięki temu możesz uzyskiwać przychody w tej formie np. ze sprzedaży rękodzieła czy grafiki, ale również świadczenia usług kosmetycznych lub udzielania korepetycji.
Działalność bez rejestracji pozwala uniknąć formalności i obniżyć koszty. Mimo że ma kilka ograniczeń, będzie odpowiednim wyborem w konkretnych przypadkach.
Firma bez rejestracji sprawdzi się w przypadku:
Warto pamiętać, że niezależnie od kwoty osiąganych przychodów firma nierejestrowana nie będzie odpowiednia w przypadku działalności, w których wymagane są koncesje czy inne specjalne zezwolenia.
Działalność bez rejestracji może założyć każdy, kto spełnia określone w przepisach warunki. Wystarczy, że będziesz prowadzić ją osobiście jako osoba fizyczna i dopilnujesz kilku formalności.
Jak zacząć działalność nierejestrowaną w kilku prostych krokach?
Gdzie zgłosić działalność nierejestrowaną? Dorabianie w tej formie nie wymaga rejestracji w CEIDG, REGON czy odprowadzania składek ZUS. W wyjątkowych przypadkach może być koniecznie zgłoszenie do sanepidu, np. jeśli prowadzisz działalność związaną z produkcją żywności.
Firma bez rejestracji nie wymaga miesięcznego rozliczania z urzędem. Działając w tej formie, możesz pominąć zaliczki na podatek, a księgowość jest maksymalnie uproszczona.
Jak rozliczyć działalność nierejestrowaną? Wystarczy, że zrobisz to w zeznaniu rocznym PIT-36 składanym do urzędu skarbowego – do 30 kwietnia, za rok poprzedni. W tym terminie jesteś zobowiązany do zapłaty podatku.
W 2026 roku system KSeF wprowadza nowe zasady wystawiania faktur. Prowadząc działalność nierejestrowaną, zyskujesz jednak dodatkowy czas na wdrożenie tych zmian. Jeśli Twoje miesięczne przychody nie przekraczają 10 tys. zł, obowiązek ten wejdzie w życie dopiero 1 stycznia 2027 roku.
Warto wiedzieć, że KSeF dotyczy wyłącznie Twoich relacji z innymi firmami (B2B). Oznacza to, że wystawiając rachunek dla innego przedsiębiorcy, będziesz musiał to zrobić przez rządowy system KSeF. Przy sprzedaży dla osób prywatnych (B2C) nadal możesz korzystać z tradycyjnych dokumentów (np. faktur papierowych lub w formacie PDF). Co ważne, aby wystawić i wysłać fakturę do KSeF, musisz wystąpić o nadanie numeru NIP – obowiązek ten co do zasady powstaje z chwilą rozpoczęcia działalności nierejestrowanej.
Prowadzenie działalności nierejestrowanej pozwala najczęściej korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Wszystko dlatego, że jest ono dostępne, jeśli sprzedaż nie przekroczyła 240 tysięcy złotych w poprzednim lub bieżącym roku kalendarzowym – a więc kwoty wyższej niż limit dla firmy bez rejestracji.
Trzeba jednak pamiętać, że istnieją rodzaje działalności, które są wyłączone z powyższego zwolnienia. To np. usługi doradcze czy prawnicze. W takim wypadku jest wymagane zarejestrowanie do VAT już od pierwszej sprzedaży.
Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną, która jest czynnym podatnikiem VAT, musi dokumentować sprzedaż w formie wystawiania faktur. Podatnik zwolniony z VAT ma obowiązek wystawienia faktury lub rachunku, jeśli klient tego zażąda w ciągu 3 miesięcy. Paragon jest wymagany tylko w sytuacji, gdy przepisy nakładają konieczność posiadania kasy fiskalnej.
Prowadzenie ewidencji przychodów i wystawianie pierwszych rachunków nie musi być uciążliwym obowiązkiem. Nowoczesna księgowość online pozwala na generowanie dokumentów bezpośrednio z poziomu aplikacji na smartfonie.
Comarch Betterfly oferuje dwa modele obsługi księgowej Twojej działalności:
Dzięki temu zyskujesz nowoczesny program do fakturowania zgodny z KSeF oraz pewność, że w momencie przekroczenia limitu i konieczności rejestracji firmy, Twoja księgowość będzie już gotowa na nowe wyzwania.
Prowadzenie działalności bez rejestracji oznacza, że nie masz statusu przedsiębiorcy. W związku z tym nie będziesz zobowiązany do opłacania składek ZUS na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie zawiera umów B2B. Współpraca odbywa się w praktyce na podstawie umów cywilnoprawnych. Jeśli w ramach firmy bez rejestracji dojdzie do zawarcia umowy o świadczenie usług, do odprowadzania składek będzie zobowiązany zleceniodawca.
Działalność nierejestrowaną można łączyć z umową o pracę. W takiej sytuacji zatrudniający odprowadza składki do ZUS od umowy o pracę.
Łączenie umowy o pracę z działalnością nierejestrowaną to dobry sposób na dorobienie do domowego budżetu i przetestowanie pomysłów na biznes bez rezygnacji z etatu.
Większych wątpliwości praktycznych nie budzi kwestia, jak prowadzić działalność nierejestrowaną. Każda osoba, która chce rozpocząć zarabianie w tej formie, musi jednak pamiętać, że jeśli przekroczy ustawowe limity, ma obowiązek rejestracji działalności w CEIDG w ciągu 7 dni od chwili, w której do tego doszło. Niedopełnienie tego obowiązku będzie skutkowało uznaniem działalności za prowadzoną z naruszeniem przepisów, a osoba ją prowadząca narazi się na odpowiedzialność karną skarbową.
Działalność nierejestrowana jest dużym ułatwieniem dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z biznesem lub chcą dorobić do domowego budżetu. To dobry sposób na przetestowanie w praktyce pomysłu bez ryzyka poniesienia wysokich kosztów. Po rozpoczęciu zarabiania w tej formie pamiętaj, aby pilnować limitów przychodów oraz rozliczać podatki w terminie. Jeśli chcesz spróbować swoich sił na rynku, skorzystaj z naszych porad, jak otworzyć firmę nierejestrowaną i rozpocznij własną działalność.
