Kluczowe wnioski:
Jednym z pierwszych zadań początkującego przedsiębiorcy jest wybór kodów PKD, w których trzeba zawrzeć wizję swojego biznesu. W niektórych przypadkach wybór jest jasny, ale zdarza się też, że żaden kod nie oddaje dokładnie tego, czym zamierzasz się zajmować.
Jak prawidłowo dobrać kod PKD? Czy pomyłka może mieć konsekwencje? Czy kod PKD decyduje o VAT, stawce ryczałtu albo możliwości zaliczenia wydatku do kosztów? Po przeczytaniu tego artykułu klasyfikacja PKD nie będzie już dla Ciebie zagadką.
Polska Klasyfikacja Działalności to uporządkowany zbiór rodzajów działalności gospodarczej wykorzystywany między innymi w rejestrach publicznych i statystyce. W praktyce oznacza to, że działalność wykonywaną przez przedsiębiorcę należy przyporządkować do jednego lub kilku kodów znajdujących się w klasyfikacji.
Przykład:
Pani Krystyna jest księgową i zamierza otworzyć własne biuro rachunkowe. Jej głównym zajęciem będzie świadczenie usług księgowych. Takiej działalności odpowiada kod: 69.20.A – Działalność rachunkowo-księgowa.
W tym przypadku wszystko wydaje się jasne – usługi księgowe stanowią wyraźnie opisaną kategorię, dlatego odnalezienie właściwego kodu nie powinno sprawić większego problemu. Nie zawsze jednak będzie tak łatwo.
Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje nowa Polska Klasyfikacja Działalności – PKD 2025. Zastąpiła ona klasyfikację PKD z 2007 roku i wprowadziła nowe kody oraz bardziej szczegółowe opisy części działalności.
Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność od 1 stycznia 2025 roku korzystają już z nowych kodów. Firmy działające wcześniej mogą stosować kody PKD 2007 w okresie przejściowym, zasadniczo do 31 grudnia 2026 roku. Przy zmianie wpisu w CEIDG system wymaga jednak dostosowania kodów do nowej klasyfikacji. Jeżeli od dawna nie aktualizowałeś wpisu w CEIDG, warto więc sprawdzić nie tylko zakres działalności, lecz także wersję stosowanej klasyfikacji.
Lokowanie produktu
Załóż firmę za darmo z Comarch Betterfly i wystartuj z biznesem razem z zaufanym Biurem Rachunkowym – lekko i bez stresu.
PKD ma strukturę przypominającą drzewo. Na początku znajdują się szerokie kategorie, które następnie dzielą się na coraz bardziej szczegółowe rodzaje działalności. Klasyfikacja obejmuje:
Najszerszy poziom stanowi zatem sekcja. Później przechodzisz przez dział, grupę i klasę, aż dojdziesz do podklasy. To właśnie pełny kod podklasy podajesz we wpisie do CEIDG.
Klasyfikacja obejmuje między innymi budownictwo, handel, transport, gastronomię, działalność informatyczną, obsługę nieruchomości, usługi profesjonalne, edukację oraz opiekę zdrowotną.
Mógłbym napisać, że najlepiej rozpocząć od szczegółowego studiowania całej klasyfikacji – od sekcji aż do podklasy. Prawda jest jednak taka, że najprościej otworzyć klasyfikację PKD 2025 i wyszukać słowo opisujące planowaną działalność. Na tym nie należy jednak kończyć. Trzeba jeszcze przeczytać wyjaśnienia wskazujące, co dana podklasa obejmuje, a czego nie obejmuje.
W praktyce możesz postępować w następującej kolejności:
Sama nazwa kodu może być myląca. Dopiero wyjaśnienia pokazują jego rzeczywisty zakres.
Przykład:
Załóżmy, że pani Krystyna oprócz prowadzenia księgowości organizuje webinar dla księgowych. Po wpisaniu słowa „szkolenia” trafimy do sekcji dotyczącej edukacji. Następnie należy zawęzić poszukiwania do odpowiedniej grupy, klasy i podklasy. W tym przypadku właściwy może być kod: 85.59.B – kursy i szkolenia związane ze zdobywaniem wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych.
Bingo. Nie oznacza to jednak, że każda osoba prowadząca szkolenia powinna wskazać ten sam kod. Rodzaj szkolenia może prowadzić do zupełnie innego wyniku.
Przykładowo:
Dlatego nie wystarczy ustalić, że zajmujesz się „szkoleniami”. Trzeba jeszcze odpowiedzieć na pytanie: czego uczysz i w jakiej formie?
Jeżeli rzeczywiście wykonujesz kilka rodzajów działalności, możesz wskazać kilka kodów PKD. Jeden z nich określasz jako kod działalności przeważającej, a pozostałe jako kody działalności dodatkowej.
Działalnością przeważającą jest co do zasady ta, która ma największy udział w działalności przedsiębiorstwa, przykładowo w osiąganych przychodach.
Przykład:
W naszym przykładzie pani Krystyna powinna wskazać 69.20.A – Działalność rachunkowo-księgowa, ponieważ większość jej działalności nadal stanowią usługi księgowe. Zatem kod 69.20.A powinien być kodem przeważającym.
Kod 85.59.B – Kursy i szkolenia związane ze zdobywaniem wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych będzie w tym przypadku kodem uzupełniającym.
Pamiętaj, że możesz wpisać większą ilość kodów. I chociaż w CEIDG powinny znaleźć się kody opisujące działalność, którą rzeczywiście wykonujesz albo zamierzasz wykonywać, nadmiar kodów – w szczególności kodów pobocznych – nie jest karalny. Pamiętaj, że listę możesz później zmienić.
Kody PKD służą przede wszystkim do opisania przedmiotu działalności przedsiębiorcy w publicznych rejestrach i systemach statystycznych.
Przedsiębiorca wpisany do CEIDG powinien wskazać kod działalności przeważającej oraz kody pozostałych wykonywanych działalności. Jeżeli zakres działalności się zmieni, wpis należy zaktualizować. Zmianę danych objętych wpisem zgłasza się co do zasady w terminie siedmiu dni od dnia ich zmiany.
Nie oznacza to jednak, że błędny kod automatycznie powoduje karę podatkową albo sprawia, że wykonana usługa staje się nielegalna. W pierwszej kolejności wpis powinien zostać po prostu poprawiony.
Kod PKD może natomiast mieć praktyczne znaczenie w szczególnych sytuacjach. Dotyczy to zwłaszcza:
Nie należy więc lekceważyć kodów PKD, choć nie trzeba również przypisywać im większego znaczenia, niż rzeczywiście mają.
Wokół kodów PKD powstało sporo mitów i półprawd. Część z nich wynika z mylenia PKD z klasyfikacjami stosowanymi w podatkach.
Żaden kod PKD sam w sobie nie powoduje, że musisz zostać czynnym podatnikiem VAT. Dla rozliczenia podatku znaczenie mają czynności rzeczywiście wykonywane, a nie tylko nazwa kodu wpisanego w CEIDG.
Dobrym przykładem jest kod: 62.20.B – Pozostała działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki oraz zarządzaniem urządzeniami informatycznymi. Podklasa ta obejmuje zarówno doradztwo informatyczne, jak i instalowanie systemów komputerowych, szkolenie użytkowników oraz wsparcie w korzystaniu z tych systemów.
Jeżeli przedsiębiorca ma taki kod, ale nie świadczy usług doradczych, sama nazwa podklasy nie pozbawi go prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT.
Jeżeli jednak faktycznie świadczy doradztwo, brak słowa „doradztwo” w kodzie PKD również go nie uratuje. Ustawa o VAT wyłącza ze zwolnienia podmiotowego podatników świadczących usługi doradcze. Taka sytuacja może dotyczyć kodu 73.11.Z – Działalność agencji reklamowych, który obejmuje również część usług doradczych i marketingowych.
Liczy się zatem zakres wykonanej usługi, a nie samo oznaczenie w CEIDG.
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym nie określa stawek ryczałtu na podstawie PKD. W większości przypadków odwołuje się natomiast do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług – PKWiU.
PKD i PKWiU są ze sobą częściowo powiązane, ale nie są tym samym. O właściwej stawce ryczałtu decyduje przede wszystkim rodzaj faktycznie wykonanej usługi lub sprzedanego towaru (podobnie jak przy VAT). Nie wystarczy więc, aby otworzyć wpis w CEIDG, przeczytać kod PKD i na tej podstawie ustalić stawkę podatku.
Brak odpowiedniego kodu PKD nie powoduje automatycznie nieważności umowy ani zakazu wykonania każdej czynności. Jeżeli jednak nowy rodzaj usług lub sprzedaży staje się częścią Twojej działalności, warto zaktualizować wpis w CEIDG. Inaczej należy ocenić incydentalne zdarzenie, które nie oznacza rozpoczęcia nowego rodzaju działalności.
Sprzedaż używanego samochodu firmowego nie powoduje przecież, że stajesz się dealerem samochodowym. Większą ostrożność należy zachować przy działalności regulowanej. W takim przypadku problemem może być nie brak samego kodu PKD, lecz brak wymaganego zezwolenia, koncesji albo wpisu do odpowiedniego rejestru.
Kod PKD nie jest magicznym zaklęciem, które zmienia prywatny wydatek w koszt uzyskania przychodu. Spotkałem się ze stanowiskiem, że po wpisaniu odpowiedniego kodu przedsiębiorca może rozliczać w kosztach ubrania, kosmetyki albo inne zakupy o charakterze osobistym. Uważałbym na takie rady.
Organ podatkowy sprawdza przede wszystkim, czy wydatek ma związek z osiąganiem przychodów albo zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła. Sam wpis w CEIDG nie tworzy takiego związku. Jeżeli prowadzisz sklep odzieżowy, zakup ubrań przeznaczonych do sprzedaży jest czymś innym niż zakup garnituru, w którym spotykasz się z klientami. Podobnie zakup kosmetyków do drogerii należy oceniać inaczej, niż kosmetyki nabywane na własny użytek.
Dobór kodów PKD jest ważnym elementem rozpoczęcia działalności gospodarczej. Warto poświęcić mu trochę czasu i przeczytać pełne opisy podklas, a nie tylko ich nazwy. Wskaż kod działalności przeważającej oraz wszystkie pozostałe kody, które odpowiadają temu, czym rzeczywiście się zajmujesz. Jeżeli zakres działalności się zmieni, zaktualizuj wpis.
Pamiętaj jednak, że kody PKD nie są przepisami podatkowymi. Nie decydują samodzielnie o stawce ryczałtu, prawie do zwolnienia z VAT ani możliwości zaliczenia wydatku do kosztów. Urząd skarbowy oceni przede wszystkim to, co naprawdę robisz. I upomni się o podatek niezależnie od tego, jaki kod wpisałeś w CEIDG.
Lokowanie produktu
Od rejestracji firmy za 0 zł po automatyczne rozliczenia i profesjonalne wsparcie na każdym etapie. Nie czekaj i załóż firmę w Comarch Betterfly z zaufanym Biurem Rachunkowym. Zrób to w kilku prostych krokach:
