Kluczowe wnioski:
Jednym z podstawowych narzędzi pracy przedsiębiorcy jest samochód. Z uwagi na popularność tego wydatku, jak i częste wykorzystanie prywatne, rozliczenia podatkowe związane z samochodem osobowym są dość skomplikowane. W tym wpisie zajmiemy się kwestią rozliczenia „stłuczki" – kosztów powypadkowej naprawy samochodu.
Nie wszystkie wydatki związane z samochodami osobowymi mogą być w całości zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Podstawowa zasada rozliczenia kosztów związanych z samochodami osobowymi dotyczy ich nabycia – limitu wydatków (100 000 zł lub 225 000 zł), jakie możesz zaliczyć do kosztów w związku z kupnem, leasingiem czy najmem takiego samochodu.
Pozostałe wydatki związane z samochodami rozliczamy:
Inne pojazdy, jak samochody ciężarowe czy specjalne, podlegają innym regulacjom.
Sposób użytkowania pojazdu determinuje prawo do odliczenia podatku VAT. Jeśli wykorzystujesz samochód osobowy wyłącznie w działalności gospodarczej, masz możliwość odliczenia 100% VAT od wszystkich poniesionych wydatków.
Jeżeli natomiast wykorzystujesz samochód również do celów prywatnych (nawet w minimalnym zakresie), przysługuje Ci prawo do odliczenia wyłącznie 50% podatku VAT.
Aby uzyskać odszkodowanie, musisz zawrzeć polisę ubezpieczeniową. Standardowo jest to polisa OC (Odpowiedzialność cywilna) i AC (Autocasco), ale na początku może to być także ubezpieczenie GAP (Guaranteed Asset Protection), czyli ubezpieczenie od utraty wartości.
Każde z tych ubezpieczeń rozliczasz osobno:
| Ubezpieczenie OC | Masz prawo do zaliczenia 100% wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Nie ma znaczenia, czy samochód wykorzystujesz wyłącznie w działalności, czy w sposób mieszany. Wydatek ten nie podlega limitowi wartości (100 lub 225 tys. zł) ani ograniczeniu 75%. |
| Ubezpieczenie AC | Jest uzależnione od wartości samochodu i w związku z tym podlega limitowi (100 lub 225 tys. zł). Do wydatku stosujesz proporcję wartości samochodu do limitu i tak ograniczony wydatek ujmujesz jako koszt. |
| Ubezpieczenie GAP | Jest traktowane jako związane z wartością samochodu i podlega ograniczeniu, podobnie jak ubezpieczenie AC. (W przeszłości interpretacje wskazywały jednak, że można je było zaliczyć do kosztów w pełnej wartości.) |
Zwróć uwagę, że zawierając polisę ubezpieczeniową (głównie dotyczy to ubezpieczenia AC), musisz wskazać czy ubezpieczenie ma dotyczyć wartości pojazdu:
Wracając do naszego zagadnienia – mamy stłuczkę. Jeśli w tej sytuacji samochód jest ubezpieczony, ubezpieczyciel wypłaci warsztatowi koszt naprawy. Pytanie tylko: w jakiej wysokości?
Znaczenie ma wybrany wariant ubezpieczenia.
Jeżeli ubezpieczyłeś samochód na wartość netto, ubezpieczyciel wypłaci wartość netto, a Ty będziesz musiał dopłacić cały VAT. Problem pojawia się wtedy, gdy możesz odliczyć tylko 50% VAT.
Przykład 1:
Pan Jan miał ubezpieczenie AC na wartość netto. Na parkingu uderzył w murek. Koszt naprawy wyniósł 10 000 zł netto. Warsztat wystawił fakturę na 12 300 zł (netto + VAT). Ubezpieczyciel wypłacił 10 000 zł, a Pan Jan zapłacił 2 300 zł. Ponieważ samochód jest wykorzystywany w sposób mieszany, odliczy tylko 1 150 zł VAT.
Jeżeli ubezpieczyłeś samochód na wartość netto + 50% VAT – ubezpieczyciel wypłaci taką kwotę, a Ty dopłacisz pozostałe 50% VAT.
Przykład 2:
W poprzednim przykładzie Pan Jan ubezpieczył samochód na netto + 50% VAT. Po naprawie dopłaca do warsztatu 1 150 zł i taką samą kwotę może odliczyć.
Jeżeli ubezpieczyłeś samochód na wartość brutto – ubezpieczyciel pokrywa całość.
Przykład 3:
Pan Jan ubezpieczył samochód na pełną wartość. Całość zapłacił ubezpieczyciel, a dodatkowo Pan Jan odliczył 50% VAT z faktury.
Wiedząc już, jak wybór ubezpieczenia wpływa na wysokość odszkodowania, musisz pamiętać, że wartość ta stanowi Twój przychód – odszkodowanie otrzymane w związku z majątkiem przedsiębiorcy nie jest zwolnione z podatku.
Dla osób rozliczających się na skali podatkowej lub podatkiem liniowym nie jest to większy problem. W takim przypadku rozliczasz:
W efekcie może pojawić się:
Sytuacja wygląda inaczej przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Koszty nie mają wpływu na podatek – opodatkowany jest sam przychód. W takim przypadku wartość odszkodowania będzie więc opodatkowana w całości.
Czy warto zawrzeć ubezpieczenie AC? Decyzja należy do Ciebie. Pamiętaj jednak, że w przypadku braku polisy Autocasco, wydatki na powypadkową naprawę samochodu nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
